A1

کاربرد حروف اضافه مکان و جهت در آلمانی

کاربرد حروف اضافه مکان و جهت

کدام جمله درست است؟

Ich fahre in den Supermarkt.

Ich fahre nach Supermarkt.

Ich fahre zum Supermarkt.

موضوع این جلسه این است که چطور به آلمانی بگوییم به کجا می‌رویم و کجا هستیم.

به طور کلی می‌توان گفت که ما برای بیان «به سمت»، از پنج حرف اضافه استفاده می‌کنیم: nach, zu, in, an, auf

مثلا می‌گوییم:

  • Ich fahre nach ...
  • Ich fahre zu ...
  • Ich fahre in ...
  • Ich fahre an ...
  • Ich fahre auf ...

سوال این است: چه موقع از کدام حرف اضافه باید استفاده کنیم؟


۱. حرف اضافه nach (برای شهرها و کشورها)

همراه با اسامی شهرها و کشورها از حرف اضافه nach استفاده می‌کنیم. مثال:

Ich fahre nach Berlin.

من به برلین می‌روم.

Ich fliege nach Japan.

من به ژاپن می‌روم / پرواز می‌کنم.

اما اگر کشور مورد نظر دارای حرف تعریف (Artikel) باشد، نباید از حرف اضافه nach استفاده کرد؛ بلکه در این صورت باید از حرف اضافه in بهره برد. برای مثال:

Ich fahre in die Schweiz.

من به سوئیس می‌روم.

Ich fahre in den Iran.

من به ایران می‌روم.

۲. کاربرد دوم nach: برای اشاره به جهت‌ها نیز استفاده می‌شود. مثال:

Deutsch فارسی
nach links به سمت چپ
nach rechts به سمت راست
nach oben به سمت بالا
nach draußen به سمت بیرون
nach Hause به سمت خانه

حرف اضافه zu

"zu"

۱. حرف اضافه‌ی zu همیشه با حالت داتیو (Dativ) به کار می‌رود و زمانی استفاده می‌شود که مقصدِ حرکت ما یک شخص یا یک مکان خدماتی (مثل مطب دکتر، بانک و ...) باشد. برای مثال:

Ich fahre zu meiner Tante.

من به سمت خاله‌ام می‌روم.

۲. گروه دوم از اسامی که با zu می‌آیند، نام شرکت‌ها و فروشگاه‌ها هستند. در این حالت معمولاً از اسم شرکت بدون حرف تعریف (آرتیکل) استفاده می‌کنیم.

Ich fahre zu IBM.

من به شرکت IBM می‌روم.

Ich fahre zu Ikea.

من به فروشگاه Ikea می‌روم.

۳. سومین مورد استفاده از حرف اضافه‌ی zu زمانی است که آن را برای نشان دادن مقصدِ حرکت به کار می‌بریم. در این کاربرد، zu بر “مقصد نهایی” یا “هدف حرکت” تأکید می‌کند. برای مثال:

Ich gehe zum Fenster.

من به سمت پنجره می‌روم.

Ich gehe zur Tür.

من به سمت در می‌روم.

Ich fahre zum Postamt.

من به سمت پست‌خانه می‌روم.


حرف اضافه in (به داخل)

از حرف اضافه in موقعی استفاده می‌کنیم که به داخل محلی یا جایی می‌رویم. این بدین معنی است که چیزی یا محلی در اطراف ما قرار می‌گیرد و دور تا دور ما را می‌پوشاند. مثال:

Ich gehe in den Supermarkt.

من (پیاده) به داخل سوپرمارکت می‌روم.


حرف اضافه an (کنار، لبه، مرز)

از حرف اضافه an استفاده می‌کنیم زمانی که به کنار چیزی یا لبه‌ی آن می‌رویم. یعنی جایی که یک مرز، کناره یا لبه مشخص دارد. مثال:

Ich fahre an den See.

من به کنار دریاچه می‌روم.

Ich gehe an den Fluss.

من به کنار رودخانه می‌روم.

Wir fahren ans Meer.

ما به کنار دریا می‌رویم.

Wir fahren an die Küste.

ما به ساحل / ناحیه ساحلی می‌رویم.

Ich fahre an den Stadtrand.

من به حومه شهر می‌روم.

همچنین برای اشاره به مرز یا لبه‌ی یک منطقه نیز از an استفاده می‌کنیم. واقع در هر جا که یک محیط تمام می‌شود و محیط دیگری شروع می‌شود (نقطه تماس دو فضا) این حرف اضافه کاربرد دارد.

Ich stelle mich an den Rand des Fußballplatzes.

من کنار زمین فوتبال می‌ایستم.

Ich gehe an den Abgrund.

من به کنار پرتگاه می‌روم.

Ich gehe an die Felswand.

من به کنار دیوار صخره می‌روم.

وقتی از an استفاده می‌کنیم، ذهن ما روی سطح، مرز یا کناره متمرکز می‌شود. برای مثال وقتی می‌گوییم Ich gehe an die Felswand، شنونده متوجه می‌شود که شما تا پای آن دیوار رفته‌اید؛ یعنی حرکت شما به سمت یک سطح یا مرز مشخص بوده است.

تفاوت اصلی zu و an: zu فقط مقصد را نشان می‌دهد، اما an علاوه بر مقصد، نشان می‌دهد که این حرکت به سمتِ یک لبه، مرز، کناره یا سطح مشخصی انجام می‌شود.


حرف اضافه auf

"auf"

۱. حرف اضافه‌ی auf معمولاً زمانی به کار می‌رود که به روی یک سطح، یک جای بلند، یا مکانی برویم که مانند یک سطح یا سکوی قابل دسترس دیده می‌شود. به طور مثال:

Ich fahre auf den Berg.

من به سمت کوه می‌روم.

Ich gehe auf den Turm.

من به سمت برج (بالا) می‌روم.

Ich gehe auf die Bühne.

من روی صحنه می‌روم.

جزیره در واقع خشکی‌ای است که روی سطح آب قرار گرفته و به عبارتی بالاتر از سطحِ آب دیده می‌شود. به همین خاطر می‌گوییم:

Wir fahren auf die Insel.

ما به جزیره می‌رویم.

این قاعده معمولاً برای جزیره‌ها به کار می‌رود؛ اما برای موارد خاصی مثل “بریتانیای کبیر” که یک جزیره‌ی بسیار بزرگ و در واقع یک کشور است، از این قاعده استفاده نمی‌کنیم و مانند نام کشورها با آن برخورد می‌کنیم.

۲. از حرف اضافه‌ی auf برای شرکت در مراسم‌ها و رویدادهای اجتماعی نیز استفاده می‌کنیم. در واقع وقتی صحبت از جشن، مهمانی یا مراسمی است که جنبه‌ی اجتماعی و رویدادمحور دارد، از auf استفاده می‌کنیم. برای مثال:

Ich gehe auf die Party.

من به مهمانی می‌روم.

Ich gehe auf eine Hochzeit.

من به یک عروسی می‌روم.

Ich gehe auf die Firmenfeier.

من به مهمانی شرکت می‌روم.

۳. سومین کاربرد حرف اضافه‌ی auf همراه با برخی اداره‌ها، نهادها و مراکز عمومی است. برای مثال، در زبان آلمانی گاهی می‌توان دید که با بعضی اداره‌ها یا نهادهای عمومی از auf استفاده می‌شود:

Ich gehe auf die Post.

من به اداره پست می‌روم. (من به پست‌خانه می‌روم.)

Ich gehe auf das Finanzamt.

من به اداره مالیات می‌روم.

اما باید توجه داشت که این کاربرد امروزه تا حدی قدیمی یا کم‌کاربردتر به نظر می‌رسد. در زبان روزمره و آلمانی امروزی، معمولاً در چنین مواردی از حرف اضافه‌ی zu استفاده می‌شود:

Ich gehe zur Bank.

من به بانک می‌روم.

Ich gehe zum Finanzamt.

من به اداره مالیات می‌روم.

Ich gehe zur Post.

من به اداره پست می‌روم.

۴. چهارمین گروهی که با حرف اضافه‌ی auf به کار می‌رود، بعضی اصطلاحات و ترکیب‌های ثابت هستند. مثال:

Ich gehe auf die Toilette.

من به دستشویی می‌روم.

Wir fahren aufs Land.

ما به خارج از شهر (به روستا / طبیعت) می‌رویم.

در ترکیب aufs Land، واژه‌ی Land به معنی «خارج از شهر»، «روستا» یا «نواحی غیرشهری» است. بنابراین، در اینجا Land به معنای «کشور» نیست؛ بلکه منظور رفتن به سمت روستا یا مناطق آرام خارج از شهر است.

اگر به خاطر داشته باشیم، برای نام کشورها معمولاً از حرف اضافه‌ی nach استفاده می‌کنیم:

Ich fahre nach Deutschland.

من به آلمان می‌روم.

اما توجه داشته باشید که Ausland یک واژه‌ی مستقل است (از Aus + Land ساخته شده) و به معنی «خارج از کشور» است. به همین دلیل در آلمانی می‌گوییم:

Wir fahren ins Ausland.

ما به خارج از کشور می‌رویم.

Ich gehe aufs Zimmer.

من به اتاق می‌روم.

یکی دیگر از ترکیب‌های رایج با auf، اصطلاح aufs Zimmer است که در محیط هتل کاربرد دارد:

Bringen Sie mir das Frühstück aufs Zimmer.

لطفاً صبحانه را به اتاقم بیاورید.


حال که رسیدیم، کجا هستیم؟ (پرسش از موقعیت)

تا اینجا از «جهت» صحبت کردیم (پرسش یا Wohin؟)، که همیشه با Akkusativ همراه بود. اما وقتی می‌خواهیم بگوییم در چه مکانی «قرار داریم» یا «هستیم» (پرسش یا Wo؟)، باید از Dativ استفاده کنیم.

در حروف اضافه‌ی متغیر (Wechselpräpositionen) مانند in, an, auf، وقتی از حالت Dativ استفاده می‌کنیم، تغییرات زیر در حروف تعریف (Artikel) رخ می‌دهد:

Wohin? (Akkusativ) Wo? (Dativ)
Wir fahren in die Berge.
ما به کوه‌ها می‌رویم.
Wir sind in den Bergen.
ما در کوه‌ها هستیم.
Wir fahren auf die Insel.
ما به جزیره می‌رویم.
Wir sind auf der Insel.
ما در جزیره هستیم.
Wir fahren ans Meer.
ما به سمت دریا می‌رویم.
Wir sind am Meer.
ما کنار دریا هستیم.

تغییر حرف اضافه در پاسخ به «کجا هستیم؟» (Wo?)

تا اینجای کار یاد گرفتیم که برای بیان جهت حرکت (Wohin?) به سمت اشخاص یا شرکت‌ها، از حرف اضافه‌ی zu استفاده می‌کنیم. اما وقتی می‌خواهیم بگوییم «کجا هستیم» یا «کجا مستقر هستیم» (Wo?)، دیگر نباید از zu استفاده کنیم؛ بلکه باید آن را با حرف اضافه‌ی bei جایگزین کنیم. این یک قاعده‌ی ثابت است:

حرکت به سمت کسی/جایی ← zu | حضور در نزد کسی/جایی ← bei

Wohin? (zu) Wo? (bei)
Ich fahre zu meiner Tante.
من پیش خاله‌ام می‌روم.
Ich bin bei meiner Tante.
من پیش خاله‌ام هستم.
Ich fahre zu Peter.
من پیش پیتر می‌روم.
Ich bin bei Peter.
من پیش پیتر هستم.
Ich fahre zum Arzt.
من پیش دکتر می‌روم.
Ich bin beim Arzt.
من پیش دکتر هستم.
Ich fahre zu Ikea.
من به Ikea می‌روم.
Ich bin bei Ikea.
من در Ikea هستم.

جابه‌جایی «nach» به «in» در پاسخ به «کجا هستیم؟» (Wo?)

به یاد داشته باشید که حرف اضافه‌ی nach برای بیان جهت حرکت (Wohin?) به سمت کشورهایی که حرف تعریف (Artikel) ندارند به کار می‌رفت. اما وقتی می‌خواهیم بگوییم در آن کشور «مستقر هستیم» یا «قرار داریم» (Wo?)، دیگر nach به کار نمی‌آید؛ بلکه از حرف اضافه‌ی in با حالت Dativ استفاده می‌کنیم.

Wohin? (nach) Wo? (in)
Ich fahre nach Salzburg.
من به سالزبورگ می‌روم.
Ich bin in Salzburg.
من در سالزبورگ هستم.
Ich fliege nach Japan.
من به ژاپن پرواز می‌کنم.
Ich bin in Japan.
من در ژاپن هستم.

در مورد حرف اضافه‌ی nach که برای بیان جهت‌ها به کار می‌رفت، در پاسخ به پرسش (Wo?) معمولاً دیگر از هیچ حرف اضافه‌ای استفاده نمی‌کنیم. یعنی وقتی حرکت وجود دارد، از nach استفاده می‌شود؛ اما وقتی فقط می‌خواهیم موقعیت ثابت را بیان کنیم، خود قید مکانی می‌آید.

Wohin? (nach) Wo? (بدون حرف اضافه)
Ich gehe nach links.
من به سمت چپ می‌روم.
Ich bin links.
من سمت چپ هستم.
Ich gehe nach oben.
من به سمت بالا می‌روم.
Ich bin oben.
من بالا هستم.

استثنای بزرگ: «خانه» (Hause)

در زبان آلمانی، برای واژه‌ی «خانه» (Hause)، قوانین متفاوتی نسبت به سایر مکان‌ها وجود دارد. به این جابه‌جایی دقت کنید:

Wohin? Wo?
Ich gehe nach Hause.
من به سمت خانه می‌روم.
Ich bin zu Hause.
من در خانه هستم.

در جمله‌ی Ich bin zu Hause، حرف اضافه‌ی zu دیگر معنای جهت حرکت ندارد. در اینجا با یک اصطلاح ثابت (feste Wendung) روبه‌رو هستیم که باید آن را به همان صورت حفظ کنیم.