چگونه یک مسیر را واضح و درست توصیف کنیم؟
Geht ihr durch den Fluss auf die Straße und in der anderen Seite immer geradeaus bis über den Hauptplatz. Dann seid ihr da.
آیا به نظرتان جملات بالا درست هستند؟ نه! معلمو است که نه!
در این جملات استفاده از حروف اضافه به اشتباه رفته و ساختار هم اند. دقیقاً همین چیزی است که امروز قرار است با آن کار کنیم و یاد بگیریم.
در این بخش، چند جمله با جای خالی داریم. کار شما این است که حدس بزنید حالت گرامری (Dativ یا Akkusativ) و موقعیت مکانی آنها در چه قرار گرفتهاند.
۱. راه (der Weg)
... einfach ... ... verwinkelten Gassen und Straßen und wenn ihr nicht mehr weiter wisst, dann ... die Einheimischen ... ... Weg!
Geht einfach durch die verwinkelten Gassen und Straßen und wenn ihr nicht mehr weiter wisst, dann fragt die Einheimischen nach dem Weg!
به راحتی از میان کوچهها و خیابانهای پیچدرپیچ عبور کنید و اگر دیگر راه را بلد نبودید، از محلیها آدرس را بپرسید!
چرا برای کوچه و خیابان از durch استفاده میکنیم؟
چون وقتی در فضای شهر از ابتدای یک کوچه یا خیابان تا انتهای آن حرکت میکنیم، در واقع از میان آن مسیر عبور میکنیم. به همین دلیل durch انتخاب طبیعیتری است.
چرا dem Weg؟
این ساختار به پرسشهای Wo؟ یا Wohin؟ مربوط نیست، بلکه به فعلی مربوط میشود که حرف اضافهی مخصوص خودش را دارد: fragen nach. این موضوع در اصل یک مبحث جداست، اما چون اینجا دربارهی توصیف مسیر (Wegbeschreibung) صحبت میکنیم، اشاره به آن مفید است؛ چون وقتی راه را بلد نیستیم، باید مسیر را از دیگران بپرسیم. از آنجا که nach همیشه با Dativ میآید، der Weg در اینجا به شکل dem Weg ظاهر میشود.
۲. خیابان (die Straße)
... dort ist der Fluss! (du / schauen)
Schau, dort ist der Fluss!
نگاه کن، آنجا رودخانه است!
... ... Straße! (wir / gehen)
Gehen wir über die Straße!
بیا از خیابان رد شویم!
Ja, aber ... ... lieber (wir / nehmen) ... Zebrastreifen!
Ja, aber nehmen wir lieber den Zebrastreifen!
بله، اما بهتر است که از خط عابر پیاده عبور کنیم.
Es ist grün. ... ... ... ! (kommen), (wir / gehen)!
Es ist grün. Komm, gehen wir!
چراغ سبز است. بیا بریم!
در اینجا وجه امری (Imperativ) برای ضمیر Wir را داریم. ساختار این حالت دقیقاً شبیه به حالت امری محترمانه است؛ یعنی برای ساختن آن، فقط کافی است جای فاعل و فعل را عوض کنیم. به جای Wir gehen über die Straße میگوییم: Gehen wir über die Straße!
هرگاه برای رسیدن به طرف دیگر، نیاز به قطع کردن یک مسیر (مانند خیابان یا پل) باشد، از über استفاده میکنیم.
۳. پیچ و جنگل (die Kurve / der Wald)
A: ... (du / fahren) ... ... Kurve! Vielleicht sehen wir dann mehr.
B: Nein, ... ... (du / sich freuen) nicht zu früh! Es geht noch lange ... ... Wald.
A: Fahr um die Kurve! Vielleicht sehen wir dann mehr.
B: Nein, freu dich nicht zu früh! Es geht noch lange durch den Wald.
A: از پیچ رد شو / دور پیچ بپیچ! شاید آن وقت بیشتر ببینیم.
B: نه، زود خوشحال نشو! هنوز راه طولانیای در میان جنگل در پیش داریم.
نکته ۱: die Kurve یک اسم مؤنث است، بنابراین میگوییم um die Kurve. وقتی از um استفاده میکنیم، منظور این است که تمام پیچ را دور میزنیم یا طی میکنیم تا از آن عبور کنیم. یعنی حرکت، در امتداد کل پیچ ادامه پیدا میکند. از آنجا که um یک حرف اضافهی آکوزاتیوساز است، اسم بعد از آن همیشه در حالت Akkusativ میآید: um die Kurve.
نکته ۲: durch den Wald؛ موقعیت در اینجا مانند شرایط در خیابان است. ما در جنگل هستیم و وقتی که یک جنگل را از ابتدا تا انتها طی میکنیم، میگوییم: durch den Wald. durch نیز حرف اضافهای است که همیشه با آکوزاتیو (Akkusativ) به کار میرود.
۴. پایان خیابان (das Ende der Straße)
... ... (Sie / fahren) von hier immer geradeaus, ... ... vierten Kreuzung ... ... (Sie / abbiegen) links ..., ... ... (Sie bleiben) ... ... linken Seite ... ... zweiten Kreuzung, dort ... ... (Sie / biegen) wieder ... links .... ...Ende der Straße ist das Parkhaus ... ... rechten Seite.
Fahren Sie von hier immer geradeaus, an der vierten Kreuzung biegen Sie links ab, bleiben Sie auf der linken Seite bis zur zweiten Kreuzung, dort biegen Sie wieder nach links ab. Am Ende der Straße ist das Parkhaus auf der rechten Seite.
از اینجا همین طور مستقیم بروید، در چهارراه چهارم به چپ بپیچید، در سمت چپ بمانید تا به چهارراه دوم برسید، آنجا دوباره به سمت چپ بپیچید. در انتهای خیابان پارکینگ طبقاتی (Parkhaus) در سمت راست قرار دارد.
نکته ۱: از an برای Kreuzung استفاده میکنیم، چون تقاطع یک فضای بسته نیست، بلکه یک نقطه یا محل برخورد راههاست. بنابراین نمیتوانیم بگوییم in der Kreuzung (درون تقاطع)، بلکه میگوییم an der Kreuzung یعنی در تقاطع یا کنار تقاطع.
نکته ۲: وقتی میخواهیم یک مکان را مشخص کنیم (مثلاً بگوییم "در کجا هستیم؟") باید از حالت داتیو (Dativ) استفاده کنیم، چون با موقعیت (Wo?) سروکار داریم. همچنین تمام اسامی که به پسوند -ung ختم میشوند، مؤنث هستند. بنابراین میگوییم: an der vierten Kreuzung.
نکته ۳: در جمله Biegen Sie links ab! ساختار وجه امری یک فعل جداشدنی را داریم. پیشوند فعل یعنی ab طبیعتاً به انتهای جمله میرود.
نکته ۴: در جمله bleiben Sie auf der linken Seite چون دوباره در حال توصیف یک موقعیت ثابت (پاسخ به پرسش Wo) هستیم، از حالت Dativ استفاده میکنیم.
نکته ۵: در عبارت bis zur zweiten Kreuzung ما یک مقصد (هدف) را تا چهارراه دوم مشخص کردهایم، که با استفاده از حرف اضافه zu بیان میشود. zu همیشه حرکت به سمت یک مکان را توصیف میکند (نه داخل آن مکان، بلکه تا نزدیکی آن) و حرف اضافهی zu همیشه با Dativ میآید.
ما همیشه از nach برای تعیین جهت استفاده میکنیم، مثلاً: nach links، nach rechts، nach oben، nach unten. همچنین برای نام کشورها و شهرها هم همیشه از nach استفاده میکنیم.
در عبارت Am Ende der Straße از حرف اضافهی an استفاده میکنیم، چون انتهای خیابان یک مرز یا لبه محسوب میشود. هر وقت با چنین مرز یا لبهای روبهرو هستیم، از an استفاده میکنیم. چون موقعیت (Wo) توصیف میشود، از Dativ استفاده میکنیم: an dem Ende → am Ende.
۵. دره، روستا، تابلو و کوه (die Schlucht / das Dorf / das Schild / der Berg)
... ... (Sie / fahren) 4 km ... ... Schlucht, dann ... ... erste Dorf und dann ... Ortsschild ... rechts ... ... Berg!
Fahren Sie 4 km durch die Schlucht, dann durch das erste Dorf und dann am Ortsschild nach rechts auf den Berg!
۴ کیلومتر از میان دره (تنگه) بروید، سپس از داخل اولین روستا عبور کنید و بعد در محل تابلوی روستا، به سمت راست به طرف کوه برانید (بروید)!
دره (Schlucht): ما اینجا دوباره از durch استفاده میکنیم، چون در یک دره توسط دیوارهای کوه احاطه شدهایم، یعنی ما درون یک دره هستیم و وقتی کل آن را از ابتدا تا انتها طی میکنیم، طبیعتاً میگوییم: durch die Schlucht.
روستا (Dorf): در اینجا هم دوباره میگوییم durch das Dorf (از میان روستا).
تابلو (Schild): تابلو یک ساختمان نیست، پس نمیتوانیم بگوییم im Schild، بلکه مینویسیم am Schild (در کنار تابلو) و این چون برای توصیف یک موقعیت است (Wo?)، از حالت داتیو استفاده میکنیم.
جهت (nach rechts): اینجا دوباره داریم جهت را مشخص میکنیم و از nach استفاده میکنیم.
کوه (Berg): وقتی به سمت یک کوه میرویم، به طرف بالا حرکت میکنیم و در نهایت روی سکویی به نام کوه میایستیم. بنابراین از حرف اضافهی auf استفاده میکنیم و چون سؤال Wohin? است، حالت آکوزاتیو (Akk.) قرار میگیرد: auf den Berg.
۶. ساحل و انتها (der Strand / das Ende)
... (ihr / fahren) einfach ... Strand entlang, bis ihr ... Ende ... ... linken Seite ein großes Gebäude aus Glas seht! ... (ihr / abbiegen) dort ... links... !
Fahrt einfach am Strand entlang, bis ihr am Ende auf der linken Seite ein großes Gebäude aus Glas seht! Biegt dort nach links ab!
همین طور در امتداد ساحل برانید (بروید)، تا اینکه در انتها، در سمت چپ یک ساختمان بزرگ شیشهای ببینید! آنجا به چپ بپیچید!
حرف اضافه entlang: میتواند به تنهایی با Akkusativ بیاید: Fahrt einfach den Strand entlang! اما استفاده از an هم ممکن است: Fahrt einfach am Strand entlang!. دلیلش این است که ساحل مرز بین خشکی و آب به حساب میآید، و برای همین میتوان آن را با an هم دید.
am Ende و auf der Seite: این دو را هم قبلاً یاد گرفتهایم و با آنها آشنا هستیم. am Ende میآید، چون «Ende» در اینجا به صورت یک نقطه یا مرز پایانی در نظر گرفته میشود. auf der Seite میآید، چون «Seite» در اینجا به صورت یک سطح یا سمت قابل تصویر دیده میشود. و در آخر دوباره میبینیم که در جملات امری، فعل جداشدنی باید جدا شود و پیشوند آن در انتهای جمله قرار بگیرد (abbiegen → Biegt ... ab).
۷. لبه و پارک (der Rand / der Park)
... (du / laufen) besser nicht ... Straßenrand ... ... prallen Mittagssonne, sondern (du / nehmen) ... lieber den schmalen Weg dort vorne. Der führt ... Stadtpark.
Lauf besser nicht am Straßenrand in der prallen Mittagssonne, sondern nimm lieber den schmalen Weg dort vorne. Der führt zum Stadtpark.
بهتر است زیر آفتاب سوزان ظهر در کنار خیابان راه نروی، بلکه به جایش آن مسیر باریک آن جلو را انتخاب کنی [از آن مسیر بروی]. آن [مسیر] به پارک شهر منتهی میشود.
am Straßenrand: چون لبه خیابان یک مرز است (یعنی لبه خیابان)، ما اینجا دوباره از an استفاده میکنیم و برای بیان موقعیت در مرز، همیشه از an استفاده میکنیم.
in der Sonne: در اینجا منظور از «Sonne» خودِ خورشید نیست، بلکه نور و گرمای آن است. از آنجا که نور خورشید ما را احاطه میکند، از in استفاده میکنیم.
در مورد ضمیر du در زبان آلمانی، وجه امری (Imperativ) آن گاهی بیقاعده است:
- Ich nehme → du nimmst → Nimm!
- Ich gebe → du gibst → Gib!
Der führt zum Stadtpark: در اینجا مسیر یا جهت را نشان میدهیم. وقتی بخواهیم بگوییم چیزی به سمت یک مکان میرود یا راه به جایی میرسد، از zu استفاده میکنیم. zu همیشه با Dativ میآید، به همین دلیل میگوییم: zum Stadtpark (zu dem Stadtpark).
۸. گورخرها و پیچ (die Zebras / die Kurve)
... (ihr / fahren) vorsichtig ... ... Zebras vorbei und dann langsam ... ... Kurve! Es könnten Nashörner ... ... Kurve stehen.
Fahrt vorsichtig an den Zebras vorbei und dann langsam in die Kurve! Es könnten Nashörner in / an / nach der Kurve stehen.
با احتیاط از کنار گورخرها رد شوید [برانید] و سپس به آرامی وارد پیچ شوید! ممکن است کرگدنهایی در / کنار / بعد از پیچ ایستاده باشند.
vorbeifahren (عبور کردن): یعنی عبور کردن از کنارِ یک شخص، شیء یا مکان، بدون توقف و بدون ورود به آن. به همین دلیل با an میآید، چون فقط مجاورت و کنارِ چیزی را نشان میدهد.
قبلاً یاد گرفتیم که وقتی از دورِ چیزی میگذریم یا دور آن میپیچیم، از um استفاده میکنیم. اما وقتی به پیچ میرسیم و وارد آن میشویم، معمولاً از in استفاده میکنیم، چون در این حالت حرکت ما به داخل مسیر پیچ است:
- in die Kurve fahren (به پیچ وارد شدن)
- و وقتی به انتهای پیچ رسیدیم، میگوییم: aus der Kurve fahren (از پیچ خارج شدن)
چرا باید آهسته وارد پیچ شویم؟ چون ممکن است کرگدنهایی در داخل پیچ (in der Kurve)، کنار پیچ (an der Kurve) یا بعد از پیچ (nach der Kurve) ایستاده باشند.
۹. رودخانه (der Fluss)
... (du / gehen) ... ... Treppe ... ... Brücke und dann ... links ... ... Fluss, ... ... Brücke, ... ... Kreuzung, ... ... Straße und dann ... ... zweite Straße links.
Geh über die Treppe auf die Brücke und dann nach links über den Fluss, nach der Brücke, an der Kreuzung, über die Straße und dann in die zweite Straße links.
از پلهها برو روی پل و بعد به سمت چپ از روی رودخانه عبور کن، بعد از پل، در چهارراه، از [عرض] خیابان رد شو و سپس وارد دومین خیابان در سمت چپ شو.
über die Treppe: وقتی میگوییم Ich gehe über die Treppe یعنی من از پلهها میروم/عبور میکنم. تمرکز شما بر روی مسیر و واسطهی حرکت است. یعنی پلهها را به عنوان یک پل یا مسیر واسطه برای رسیدن از نقطهی الف به ب استفاده میکنید (مانند عبور از روی پل یا از میان یک خیابان). در این حالت، حرف اضافهی über همیشه با Akkusativ میآید، زیرا جهت و عبورِ حرکت را نشان میدهد.
اما اگر هدف شما صرفاً بیان حرکت به سمت بالا یا پایین روی خود پلهها باشد، زبان آلمانی معمولاً از ساختارهای زیر استفاده میکند:
- حرکت به سمت بالا: Ich gehe die Treppe hinauf. یا Ich gehe die Treppe hoch. (پلهها را بالا میروم). در اینجا Treppe نقش مفعول بیواسطه در حالت Akkusativ را دارد.
- حرکت به سمت پایین: Ich gehe die Treppe hinab. یا Ich gehe die Treppe runter. (پلهها را پایین میآیم).
auf die Brücke: برای «پل» معمولاً از auf استفاده میکنیم، چون پل مثل یک سطح یا سکو است. ما روی آن حرکت میکنیم، نه درون آن؛ یعنی اطراف ما دیوار یا فضای بستهای وجود ندارد. به همین دلیل میگوییم: Ich gehe auf die Brücke.
از آنجا که با فعل امری Geh پرسش Wohin? مطرح میشود، بعد از حرف اضافهی auf نیز از حالت آکوزاتیو (Akkusativ) استفاده میکنیم. سپس دوباره جهت حرکت داریم: nach links که قبلاً توضیح داده شد.
über den Fluss: هر وقت چیزی به صورت عرضی در مسیر ما قرار بگیرد و ما از روی آن عبور کنیم، معمولاً از über استفاده میکنیم. در این حالت، تأکید روی «عبور از روی یک مانع یا سطح» است.
nach der Brücke / an der Kreuzung: اینها توصیف موقعیت مکانی (Dativ) هستند. حالا دوباره سؤال این است: Wohin gehen wir?
über die Straße → Akk: دوباره از روی خیابان عبور میکنیم.
in die zweite Straße links: وقتی داخل شهر هستیم، برای خیابانها معمولاً از in استفاده میکنیم، چون خیابان در بافت شهری معمولاً به صورت فضایی احاطهشده در نظر گرفته میشود؛ یعنی دو طرف آن را ساختمانها و عناصر شهری گرفتهاند. به همین دلیل حرکت به داخل یک خیابان را اغلب با in بیان میکنیم: Gehen Sie in die zweite Straße links.
از آنجا که در اینجا با پرسش Wohin? روبهرو هستیم، بعد از in از حالت Akkusativ استفاده میکنیم.
۱۰. بزرگره و تقاطع (die Autobahn / das Kreuz)
... (du / nehmen) die erste Auffahrt und ... (du / fahren) ... ... Autobahn! Nach 5 km kommst du ... Autobahnkreuz. ... ... (du / sich halten) rechts und ... (du / nehmen) die zweite Ausfahrt Richtung Zentrum.
Nimm die erste Auffahrt und fahr auf die Autobahn! Nach 5 km kommst du zum Autobahnkreuz. Halte dich rechts und nimm die zweite Ausfahrt Richtung Zentrum.
اولین ورودی را بگیر (وارد اولین ورودی شو) و به سمت اتوبان بران [وارد اتوبان شو] بعد از 5 کیلومتر به تقاطع اتوبان میرسی. سمت راست بمان و از دومین خروجی به سمت مرکز شهر برو [دومین خروجی را بگیر].
شکل Imperativ (وجه امری) فعل nehmen یعنی nimm را قبلاً یاد گرفتیم. در مورد Autobahn: اکنون با خیابانی سروکار داریم که مستقیماً توسط خانهها احاطه نشده است. به همین دلیل بزرگراه یک سکوی باز (پلتفرم) محسوب میشود و میگوییم auf: auf der Autobahn (روی بزرگراه، در بزرگراه).
"Nach 5 km kommst du zum Autobahnkreuz": در اینجا zu یک حرف اضافه است که نمایانگر جهت است و نشان میدهد که ما داریم به هدف نزدیک میشویم.
Halt dich rechts: فعل halten در اینجا به صورت وجه امری با du آمده است. در زبان آلمانی، فعل امر با du معمولاً به این صورت ساخته میشود: ریشه فعل بدون en. مثل: Geh!, Komm!, Fahr! اما اگر ریشه فعل با حروف t, d, m و n تمام شود، برای تلفظ راحتتر یک e اضافه میشود مثل: Arbeite!, Finde!, Atme!, Sonne dich!
۱۱. بلوار، قصر و پارکینگ (die Allee / das Schloss / der Parkplatz)
Es ist ganz einfach. ... (ihr / fahren) immer geradeaus ... ... Allee ... ... Schloss! ... Schloss ... (ihr / abbiegen) ... rechts ... Parkplatz ...!
Es ist ganz einfach. Fahrt immer geradeaus durch die Allee bis zum Schloss! Am Schloss biegt nach rechts zum Parkplatz ab!
خیلی ساده است. مستقیم از میان بلوار درختکاری شده (یا خیابان) تا قصر بروید! جلوی قصر به سمت راست، به طرف پارکینگ بپیچید!
یک Allee یک خیابان درختکاری شده است، خیابانی است که در دو طرف آن درخت زیادی وجود دارد، بنابراین ما توسط درختان احاطه شدهایم. به همین دلیل وقتی از اول تا آخر خیابان میرویم، میگوییم: durch die Allee.
bis zum Schloss: اینجا یک مقصد یا نقطهی پایان (Ziel) داریم. چون حرکت ما تا رسیدن به این نقطه ادامه پیدا میکند، از bis استفاده میکنیم. (پرسش: Wohin? پاسخ: تا قصر / تا جلوی قصر).
در مورد قصر (Schloss): ما وارد قصر نمیشویم. ما در نزدیکی قصر باقی میمانیم، یعنی کنار قصر (am Schloss). سپس در آنجا باید به سمت پارکینگ (zum Parkplatz) بپیچیم.
۱۲. قلعه، دروازه، حیاط داخلی و سکو (die Burg / das Tor / der Innenhof / die Aussichtsplattform)
... (ihr / gehen) ... Burg hinunter, ... ... Tor ... ... Innenhof und dann ... ... Treppe ... ... Aussichtsplattform!
Geht zur Burg hinunter, durch das Tor in den Innenhof und dann über die Treppe auf die Aussichtsplattform!
به سمت قلعه پایین بروید، از دروازه وارد حیاط داخلی شوید و سپس از پلهها بالا بروید تا به سکوی دیدگاه برسید.
durch das Tor: دروازه (Tor) چیزی شبیه یک گذرگاه یا یک تونل کوتاه است؛ یعنی فضایی دارد که میتوان از میان آن عبور کرد یا حتی در آن ایستاد (im Tor). به همین دلیل، وقتی حرکت از میان دروازه انجام میشود، از durch استفاده میکنیم. یعنی: Wir gehen durch das Tor (از میان دروازه عبور میکنیم).
in den Innenhof: Hof یا Innenhof فضایی است که یا دیوارِ خانهها یا دیوارهای دیگر احاطه شده است. به همین دلیل آن را بهصورت یک فضای درونی و محصور در نظر میگیریم و برای حرکت به داخل آن از in استفاده میکنیم: Wir gehen in den Innenhof. از آنجا که با پرسش Wohin? روبهرو هستیم، بعد از in از حالت Akkusativ استفاده میکنیم.
über die Treppe auf die Aussichtsplattform: وقتی از طریق پلهها (über die Treppe) بالا میرویم تا به سکوی تماشا برسیم، با دو مفهوم روبهرو هستیم:
- حرکت به سمت بالا است.
- هدف ما قرار گرفتن روی یک سطح باز و مرتفع (سکو) است که دور آن دیوار یا سقف محصورکنندهای وجود ندارد.
به همین دلیل از حرف اضافهی auf استفاده میکنیم. از آنجا که با پرسش Wohin? (به کجا؟) روبهرو هستیم، اسم بعد از حرف اضافه به حالت Akkusativ میرود: auf die Aussichtsplattform.